Şubat · Mayıs 2026 · Ulusal Saha Araştırması · 81 İl
19.000Katılımcı
81İl
3,5Ay
6Yaş Grubu
Uluslararası Hakemli Akademik Araştırma · Sokak Röportajı Metodolojisi
8.000 Kadın · 11.000 Erkek · 07:00 / 09:00 ve 18:00 / 22:00
§ 01 · Araştırma Tasarımı
Metodoloji & Veri Çerçevesi
Araştırma Türü
Karma
Nitel + Nicel / Sokak
Örneklem
19.000
Kadın 8.000 · Erkek 11.000
Coğrafi Kapsam
81 İl
Tüm NUTS-2 bölgeleri
Saha Dönemi
3,5 Ay
Şubat ve Mayıs 2026
Görüşme Saatleri
07 / 22
Sabah 07 · 09 / Akşam 18 · 22
Yaş Ortalamaları
6 Küme
16 · 18 · 27 · 36 · 44 · 55 · 69
Cinsiyet Dağılımı · Örneklem
Yaş Grubu Dağılımı
Araştırma, tabakalı olasılıklı örnekleme yöntemiyle yürütülmüş; sosyoekonomik çeşitlilik, bölgesel denge ve cinsiyet temsili gözetilmiştir. Tüm veriler sözlü onay alınarak etik araştırma ilkeleri çerçevesinde toplanmıştır.
§ 02 · Siyasal Algı
Siyasete Güven Krizi
Her yaş ve siyasi eğilim grubunda kurumsal güvensizlik belirgin biçimde gözlemlenmiştir. Genç katılımcılar siyasetten uzak durmayı bilinçli tercih olarak tanımlarken yaşlı kuşak hayal kırıklığını tarihsel bellekle karşılaştırmalı aktarmaktadır.
İnsanların insanları yönetme isteği saçmalığın ta kendisi.
Genç · Batı Bölgesi
Benim iradem bana bağlı; beni ancak kendim yönetmeliyim.
Eğitimli Genç · Büyük Şehir
Siyaset devlet yönetimini gereksiz hale getirdi, vakit harcamaya değmez.
Üniversite Mezunu · Ege
Olanlara hayretle bakıyoruz; ne yapabiliriz ki?
Orta Yaş · İç Anadolu
Herkes devleti sömürüyor, olan garibana oluyor.
Orta Yaş · Karadeniz
Eskiden büyük insanlar görürdük; onlar siyaseti de kendilerine benzeterek değersiz gösterdiler.
Yaşlı · Doğu Anadolu
Ülke her geçen gün daha da kötüye gidiyor; bunu yaşayarak gördük.
Yaşlı · Güneydoğu
Siyasi Kurumlara Güven / Güvensizlik (%)
Temsili Parti Çare Olmaz · Muhalefeti Yetersiz Bulmak · İktidarın Enflasyonu Çözeceğine İnanmıyorum
§ 03 · Ekonomik Gerçeklik
Enflasyon, Kira & Geçim Sıkıntısı
Ekonomik kaygılar araştırmanın tek tam konsensüs bulgusunu oluşturmaktadır: coğrafya, yaş, cinsiyet ve siyasi görüş ayrımı gözetmeksizin tüm katılımcılar kira ve gıda enflasyonunu birincil sorun olarak tanımlamıştır.
Enflasyon Çözümüne Güven · Siyasi Kesime Göre (%)
Muhalefet ve Parti Yeterliliği Algısı (%)
Kiralar 10.000 olsa idare ederiz; bu kadar artması kabul edilemez.
Orta Yaş · Büyük Şehir
Et pahalı, pazara gidemiyoruz. Böyle gıda enflasyonu başka ülkede olmaz.
Emekli · Anadolu
Kira ücretleri serbest piyasadan kaldırılmalı; sigara ve benzin gibi sabit kalsın.
Genç-Orta Yaş · Batı
Emekli maaşları yetersiz; ya kiraları düşürsünler ya da maaşlar geçinebilir olsun.
Emekli · Tüm Bölgeler
Sağ-Milliyetçi-Muhafazakâr Seçmen: Enflasyonu Kim Çözer?
Otoyol & HGS Mağduriyeti
Araştırmada katılımcıların önemli bir kesimi, trafikten çekilmiş, plakası silinmiş veya fiilen kullanılmayan araçlarına otoyol geçiş sistemi (HGS/OGS) üzerinden hatalı ceza ve borç bildirimi geldiğini aktardı. Sistemin güncellenmemesi vatandaşlarda ciddi mağduriyet yaratmaktadır.
Arabam 3 yıldır garajda, trafikte değil. Otoyoldan geçmiş gibi ceza geldi; itiraz etmek için aylarca uğraştım.
Orta Yaş · Marmara Bölgesi
HGS hesabımda eksi bakiye var ama araç otoyola çıkmadı. Kayıt sistemi güncellenmemiş, biz ödüyoruz.
Esnaf · İç Anadolu
Plaka okuma kameraları yanlış okuyor; başkasının aracı benim üzerime kaydoluyor. İspat yükü vatandaşın üzerinde.
Sürücü · Ege
Araç hacizli ve çalışmaz durumda. Kamera yanlış okumuş, icradan mektup geldi. Devlet hata yaptığını kabul etmiyor.
Emekli · Karadeniz
Sistem Sorunu: Trafikten çekilmiş, hacizli veya uzun süredir kullanılmayan araçların hâlâ aktif sistemde görünmesi; HGS plaka okuma hatalarıyla birleşince vatandaşlara haksız ceza ve icra takibi yolu açmaktadır. Katılımcılar itiraz süreçlerini "yorucu, belirsiz ve sonuçsuz" olarak tanımlamaktadır.
§ 04 · Toplumsal Dönüşüm
Kimlik, Aile & Nüfus Sorunu
Kadın · Orta Yaş
Evde kadın kalmadı ki nüfus olsun. İnsanlar ailelerini sokaklara taşıdılar.
Yaşlılar · Her İki Cinsiyet
Bu problem bir asırlık sorundur; 100 yıl geriden başlıyor.
Gençler
Değer kavramı yok oldu. Ekonomik güçlük içinde neye, neden ve nasıl değer verileceği sorusu kayboluyor.
Genç-Orta Yaş · Tüm Bölgeler
Herkes herkese aitmiş gibi ama kimse diğerini sahiplenmek istemiyor.
Aile Kavramı ve Özgürlük Algısı (%)
Doğu ve Güneydoğu illerinde katılımcılar kimlik siyasetini ekonomik kaygıların gerisine taşımaktadır.
Kürt Devleti Sorusuna Yanıt · Tüm Yaş Grupları · Tüm Bölgeler
Katılımcıların %94'ü bağımsız bir Kürt devletine karşı çıkmıştır. Öne sürülen temel gerekçe: yeni bir devlet girişiminin arka planında da rant ve zenginlik çatışmasının yattığı öngörüsüdür. Gençler mevcut birliğe sahip çıkılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Devir ev geçindirme, boğaz doyurma çağı. Ne Kürt sorunu? Herkesin sorunu biraz daha iyi yaşamak.
Doğu-Güneydoğu
Ülkede asıl sorun sevgi, saygı ve hürmet eksikliği.
Doğu · Erkek Katılımcı
Özgürlüğün yanlış anlaşıldığına dair görüş, araştırmanın bölgesel ve yaş sınırlarını aşan nadir uzlaşılarından birini oluşturmaktadır.
Tüm bölge ve yaş gruplarında "özgürlüğün yanlış anlaşıldığı" görüşü hâkimdir. Bununla birlikte katılımcılar "geriye dönmenin imkânsız olduğunu" da kabul etmektedir. Bu paradoks söylemin temel gerilim noktasıdır.
§ 05 · Yönetim Tercihleri
Nasıl Bir Yönetim İsteniyor?
Laiklik, alternatif yönetim biçimleri ve kurumsal reform sorusu bölgesel ile demografik farklılıkların en belirgin biçimde tezahür ettiği temayı oluşturmaktadır.
Laiklik Uygulaması Yeterliliği · Batı Bölgesi · Tüm Yaş Grupları (%)
Batı Bölgesi · Genel Kanı
Laiklik tam anlamıyla uygulanmıyor. Ancak şeriatın ne anlama geldiği yeterince bilinmiyor. Özellikle cinayet davalarında şeriat hükümlerinin uygulanması bekleniyor.
Anadolu / Doğu / Güneydoğu · Kadınlar
Büyük çoğunluk konuşmaktan kaçındı. Konuşanların bir kısmı şeriatın mevcut sistemden üstün olabileceğini, yasal boşlukları kapatabileceğini ifade etti.
Hukuki Hayal Kırıklığı · Tüm Bölgeler
Yasal çözümlerin geç kaldığı ve yetersiz kaldığı görüşü hâkim. Mahkeme süreçlerinin caydırıcılığı ciddi biçimde sorgulanmaktadır.
Güvenlik Algısı · Sağ-Milliyetçi
Olası savaş senaryosunda mevcut hükümete güven belirleyici olmaya devam ediyor. "Daha kötüsü olmasın" mantığı tüm yaş gruplarında sıkça karşılaşılmaktadır.
Olası Savaş Senaryosunda Hükümete Güven (%)
Genç gruplarda dikkat çekici bulgu: İktidarın muhalefetten daha güvenilir olduğu görüşü genç seçmenler arasında da gözlemlenmiştir. Sağ-muhafazakâr seçmende ise "daha kötüsü olmasın" kaygısı, alternatif parti arayışının önünde yer almaktadır.
§ 06 · Derinlemesine Yönetim Sorusu
Şeriat Sorusu: Kim, Neden, Nasıl?
Araştırmada katılımcılara doğrudan bir şeriat sorusu yöneltilmemiş; yanıtlar yasal boşluklar, adalet algısı ve yönetim tercihi sorularından kendiliğinden türemiştir. Bu bölüm, tüm bölgelerdeki bulgular birlikte değerlendirilerek sentezlenmiştir.
Şeriat Hakkında Genel Tutum · Tüm Bölgeler (%)
🏙 Batı Bölgesi
Yeni bulgular: Büyük şehirlerde de yasal boşluk kaynaklı çaresizlik dile getirildi. Özellikle aile içi şiddet, miras uyuşmazlıkları ve cinayet davalarında "devlet adalet dağıtamıyor" söylemi yaygın.
Mahkemeler yıllarca sürer, suçlu dışarıda dolaşır. O zaman insanlar başka bir adalet istiyor.
Genç Kadın · İzmir
Laikliği tam uygulayamıyorsunuz, şeriatı da uygulayamıyorsunuz. İkisi arasında mahkûm olmuşuz.
Orta Yaş Erkek · İstanbul
Yasalar kağıt üzerinde kalıyor. Caydırıcı bir yaptırım olsa bu kadar suç olmaz.
Yaşlı · Bursa
%44Bazı alanlarda şeriat benzeri kesin yaptırım beklentisi (Batı, tüm yaşlar)
🏔 Anadolu / Doğu / Güneydoğu
Kadın katılımcıların büyük çoğunluğu konuşmaktan kaçındı. Konuşanlar arasında mevcut hukuk sisteminin yetersizliğine duyulan derin hayal kırıklığı öne çıktı.
Şeriat mevcut sistemden daha üstün olabilir; en azından herkes neyin hak, neyin suç olduğunu bilir.
Genç Kadın · Güneydoğu
Yasalar bize değil, bizi yönetenlere yarıyor. Şeriat herkese eşit uygulanır diyorlar.
Orta Yaş Kadın · Doğu Anadolu
Devlet uzak, adalet geç geliyor. İnsanlar kendi adaletini arıyor; bu tehlikeli ama anlaşılır.
Erkek Katılımcı · İç Anadolu
400.000 TL kredi çektik, faiz olarak toplamda 413.000 TL geri ödüyoruz. Şeriat gelse faiz de olmaz; herkes ev sahibi olurdu.
Vatandaş · Doğu ve Güneydoğu
%61Yasal çözümlerin yetersiz/geç kaldığı görüşü — Anadolu/Doğu/Güneydoğu
🔗 Tüm Bölgeler: Ortak Paydalar
Şeriat talebinin özünde dini değil, hukuki çaresizlik yatmaktadır. Katılımcıların büyük çoğunluğu şeriatın teolojik boyutlarından değil, "anında ve caydırıcı adalet" beklentisinden hareket etmektedir.
Şeriat ne demek bilmiyorum ama şu an olanlardan daha kötü olmaz.
Genç · Orta Anadolu
Cinayet işleyenler 10 yılda çıkıyor. Bu da mı adalet?
Yaşlı Kadın · Karadeniz
%31Açıkça şeriat uygulanmalı diyen oran (tüm bölgeler, tüm yaşlar)
Metodolojik Not: "Şeriat" yanıtları doğrudan bir soru ile değil, adalet algısı ve yönetim tercihi soruları kapsamında kendiliğinden ortaya çıkmıştır. Veriler, dini bir tercih olarak değil; mevcut hukuk sistemine duyulan derin güvensizliğin ve yasal boşluk kaynaklı çaresizliğin bir dışavurumu olarak yorumlanmalıdır.
Yasal Boşluk ve Adalet Algısı · Bölgesel Karşılaştırma (%)
§ 07 · Demografik Eğilimler
Evlilik, Çocuk & Demografik Çöküş
01
Hiç Evlenmemiş · Genç-Orta
Koşullu Açıklık
Maaşı iyi biri çıkarsa neden olmasın? Kadınlar: "Kendimi henüz tamamlayamadım."
02
Erkek · Hiç Evlenmemiş
Hukuki Kaygı
Nafaka yasaları, kadın beyanı esaslılığı ve terkedilme korkusu. "Yasalar varken iyiler bile kötülüğe sebep oluyor."
03
Boşanmışlar
Yorgunluk
"Ben yoruldum." Araştırmanın en yalın ifadelerinden biri; tek cümleyle bir kuşağın deneyimi.
04
Orta Yaş Erkek
Ekonomik Hesap
Kira ödenemezken kadını giydirmek, içirmek de var. Türk ülkelerinin kadınları tercih ediliyor: %87.
Evliliğe Bakış · Bölge ve Gelir Karşılaştırması
Çocuk Sahibi Olma İsteği · Gruplara Göre (%)
§ 08 · Kültür & Gelecek
Kültürel Anlam Arayışı
Gençlere müzik ve sanat sorusu yöneltildiğinde yanıtlar, yüzeyel kültürel eleştirinin ötesinde daha derin bir boşluk hissini yansıtmaktadır.
Küfür ve argoyu sanata, müziğe soktular. Herkes sanatçı oluyor.
Genç · Batı
Şişirilmiş YouTube müzik videoları var ama sanatın içi boşalmış.
Genç · Büyük Şehir
Aslında Türkiye'de her şeyin içi boşaltıldı.
Genç · Tüm Bölgeler
Üniversite okuyan herkes işsiz parasız, ama okumayanların hepsinin parası var ve çalışıyorlar.
Genç Mezun · Birden Fazla Bölge
Yeni Siyasi Parti Talebine Bakış (%)
Yeni Bir Parti Meclisin Yapısını Değiştirir mi?
§ 09 · Sentez
Temel Bulgular & Sonuçlar
I
Siyasal Temsil
Evrensel Güvensizlik
Siyasi temsile güvensizlik tüm gruplarda gözlemlenmiştir. Muhalefeti yetersiz bulmak: %69.
II
Ekonomi
Tek Ortak Nokta
Kira ve gıda enflasyonu araştırmanın tek tam konsensüs bulgusudur. Hiçbir demografik değişken bu uzlaşıyı kırmamıştır.
III
Kimlik
Ekonomiye Teslim
Kürt kimlik meselesi ekonomik refahın gerisine çekilmiştir. Katılımcıların %94'ü bağımsızlığı reddetmiştir.
IV
Aile & Demografi
Yapısal Kırılma
Evlilik ve çocuk isteksizliği ağırlıklı olarak ekonomik faktörlere bağlanmakta; değer erozyonu da belirleyici rol oynamaktadır.
V
Hukuk & Adalet
Yasal Çaresizlik
Şeriat talebi teolojik değil, mevcut hukuk sistemine duyulan derin güvensizliğin bir yansımasıdır. Bu bulgu tüm bölgelerden gelmiştir.
VI
Kültür
İçi Boşaltılmış
Genç kuşak sanat ve eğitimdeki anlamsallaşma kaygısını ekonomik sorunlarla doğrudan ilişkilendirmektedir.
Kurumsal Güven Puanı · Örümcek Grafiği (0 ile 100 Puan)