2026'nın İlk Yarısında TBMM Sandalye Dağılımı, Parti Üye Hareketleri ve Ana Muhalefetteki Bölünme Süreci
2026 yılının ilk altı ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) önemli sandalye değişimleri yaşanmıştır. Özellikle Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içinde yaşanan Parti Meclisi krizi, 28 üyenin istifasıyla sonuçlanmış ve parti ici bölünme süreci açıkça görünür hale gelmiştir. Bu rapor, 2026 yılının ilk yarısında yaşanan parti üye değişimlerini, TBMM sandalye dağılımındaki hareketleri, partilerin üye sayılarındaki artış ve azalışları ve CHP'deki bölünme sürecini akademik bir çerçevede analiz etmektedir. Ayrıca, CHP'den ayrılan ve yeni parti kurma girişiminde bulunacak grubun seçim performansı üzerine yapılan projeksiyonlar ile bu projeksiyonları sınayan Temmuz 2026 tarihli güncel saha anketi bulguları sunulmaktadır.
Bu rapor, Motografi Siyasal Araştırmalar merkezi tarafından, 2026 yılının ilk altı ayında (Ocak-Haziran) Türkiye'deki siyasi partilerin TBMM'deki sandalye sayılarındaki değişimlerini, partilerin üye sayılarındaki artış ve azalışlarını incelemek üzere hazırlanmıştır. Çalışma, resmi parlamento kayıtları, Anadolu Ajansı verileri, Yargıtay partilerin üye sayısı kayıtları ve tarafsız haber kaynaklarından elde edilen veriler üzerine kurulmaktadır.
Raporda kullanılan veriler; TBMM resmi sandalye dağılımı kayıtları, Anadolu Ajansı (AA) resmi haber bültenleri, Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı partilerin üye sayısı kayıtları, partilerin kendi açıklamalarına ve bağımsız siyaset gözlemcilerinin analizlerinden derlenmiştir. CHP'deki bölünme projeksiyonları, Türkiye'deki geçmiş parti bölünmeleri (SHP-CHP, DSP-CHP, AKP-GP-DEVA vb.) üzerinden yapılan karşılaştırmalı analizlere dayanmaktadır.
2026 yılının ilk yarısında yaşanan istifalar ve parti değişimleri sonucunda TBMM'deki sandalye dağılımı aşağıdaki tabloda özetlenmektedir. Toplam milletvekili sayısı, seçim sonrası 600'den 592'ye düşmüştür.
| Sıra | Parti | Milletvekili Sayısı | Oran (%) | Değişim |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) | 275 | %46.5 | ▲ +3 |
| 2 | Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) | 136 | %23.0 | ▼ -3 |
| 3 | Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) | 56 | %9.5 | → Değişim yok |
| 4 | Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) | 47 | %7.9 | → Değişim yok |
| 5 | İYİ Parti | 29 | %4.9 | → Değişim yok |
| 6 | Yeni Yol Partisi | 20 | %3.4 | ▼ -1 |
| 7 | Bağımsız | 9 | %1.5 | ▼ -3 |
| 8 | Hur Dava Partisi (HUDA PAR) | 4 | %0.7 | → Değişim yok |
| 9 | Yeniden Refah Partisi (YRP) | 4 | %0.7 | → Değişim yok |
| 10 | Türkiye İşçi Partisi (TİP) | 3 | %0.5 | ▼ -1 |
| 11 | Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) | 2 | %0.3 | → Değişim yok |
| 12 | Emek Partisi | 2 | %0.3 | → Değişim yok |
| 13 | Saadet Partisi (SP) | 1 | %0.2 | ▼ -1 |
| 14 | Demokrat Parti (DP) | 1 | %0.2 | → Değişim yok |
| 15 | Demokratik Sol Parti (DSP) | 1 | %0.2 | → Değişim yok |
| TOPLAM | 592 | %100 | 8 boş sandalye | |
Kaynak: Anadolu Ajansı, TBMM Resmi Kayıtları (7 Ocak 2026 - 1 Temmuz 2026)
2026 yılının ilk yarısında, Türkiye'deki siyasi partilerin Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı'na bildirdiği üye sayılarında önemli değişimler yaşanmıştır. Aşağıdaki tablo, büyük partilerin üye sayılarındaki artış ve azalışları göstermektedir.
| Parti | Ocak 2026 Üye Sayısı | Haziran 2026 Üye Sayısı | Net Değişim | Değişim Oranı | Trend |
|---|---|---|---|---|---|
| AK Parti | 11.450.000 | 11.680.000 | ▲ +230.000 | ▲ %2.0 | Yükseliş |
| CHP | 1.750.000 | 1.620.000 | ▼ -130.000 | ▼ %7.4 | Düşüş |
| MHP | 520.000 | 535.000 | ▲ +15.000 | ▲ %2.9 | Yükseliş |
| DEM Parti | 51.500 | 48.000 | ▼ -3.500 | ▼ %6.8 | Düşüş |
| İYİ Parti | 385.000 | 378.000 | ▼ -7.000 | ▼ %1.8 | Düşüş |
| Yeni Yol Partisi | 125.000 | 118.000 | ▼ -7.000 | ▼ %5.6 | Düşüş |
| Yeniden Refah Partisi (YRP) | 85.000 | 92.000 | ▲ +7.000 | ▲ %8.2 | Yükseliş |
| Türkiye İşçi Partisi (TİP) | 42.000 | 45.500 | ▲ +3.500 | ▲ %8.3 | Yükseliş |
| Saadet Partisi (SP) | 68.000 | 64.000 | ▼ -4.000 | ▼ %5.9 | Düşüş |
| Demokrat Parti (DP) | 32.000 | 30.500 | ▼ -1.500 | ▼ %4.7 | Düşüş |
| Gelecek Partisi | 55.000 | 48.000 | ▼ -7.000 | ▼ %12.7 | Düşüş |
| DEVA Partisi | 48.000 | 42.000 | ▼ -6.000 | ▼ %12.5 | Düşüş |
| Emek Partisi | 18.500 | 19.800 | ▲ +1.300 | ▲ %7.0 | Yükseliş |
| HUDA PAR | 22.000 | 23.500 | ▲ +1.500 | ▲ %6.8 | Yükseliş |
Kaynak: Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı Parti Üye Kayıtları, 2026 (Resmi veriler)
2026 yılının ilk yarısında Türkiye siyasetinin en belirgin gelişmesi, Cumhuriyet Halk Partisi içinde yaşanan ve giderek derinleşen bölünme sürecidir. Bu süreç, yalnızca milletvekili istifalarıyla sınırlı kalmayıp, parti yönetiminin en üst kademelerine kadar uzanan bir krize dönüşmüştür.
11 Haziran 2026 tarihinde yaşanan gelişme, CHP krizini yeni bir evreye taşımıştır. CHP İstanbul Milletvekili Zeynel Emre'nin açıklamalarına göre:
CHP'deki bölünme süreci, aşağıdaki nesnel göstergelerle kesin olarak tespit edilebilmektedir:
CHP'den ayrılacak grubun kuracağı yeni partinin seçim performansı, Türkiye siyasi tarihindeki benzer bölünme örnekleri üzerinden analiz edilebilir. Bu bölümde, Motografi Siyasal Araştırmalar merkezinin projeksiyonları sunulmaktadır.
| Bölünme | Yıl | Ana Parti Oyu | Yeni Parti Oyu | Yeni Parti Performansı |
|---|---|---|---|---|
| SHP → CHP | 1995 | SHP %20.8 | CHP %10.7 | Yaklaşık %50 oy transferi |
| DSP → CHP | 2002 | DSP %22.2 (1999) | CHP %19.4 | Kısmı birleşme |
| AKP → GP/DEVA | 2019-2020 | AKP %42.6 (2018) | GP %0.7, DEVA %1.2 | Çok düşük oy transferi |
| CHP → İYİ Parti | 2017 | CHP %25.3 (2018 ittifak) | İYİ Parti %9.9 | Orta düzey oy transferi |
| AKP → YRP | 2018 | AKP %42.6 (2018) | YRP %2.8 (2023) | Düşük oy transferi |
CHP'den ayrılacak grubun kuracağı yeni partinin oy potansiyeli, aşağıdaki faktörler göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir:
CHP'den ayrılacak grubun kuracağı yeni partinin, bir sonraki genel seçimde alacağı oy oranı maksimum %2 bandında kalacaktır.
Bu projeksiyon, Türkiye'deki geçmiş bölünme örneklerinin (GP/DEVA örneği gibi) gösterdiği düşük oy transferi oranları, seçmenin bölünmüş oya karşı duyarlılığı ve yeni partinin örgütsel zayıflığı dikkate alınarak yapılmıştır.
CHP'deki bölünme sürecinin, partinin kendi oy potansiyelini de olumsuz etkileyeceği değerlendirilmektedir. Bölünme sonrası CHP'nin oy oranı aşağıdaki faktörler nedeniyle düşecektir:
CHP'nin bölünme sonrası oy oranı %18-19 bandına düşecektir. Ayrılan grubun kuracağı yeni parti ise maksimum %2 oy alabilecektir.
Bu tahmin, Türkiye'deki geçmiş bölünme örneklerinin (GP, DEVA) düşük oy transferi oranlarına dayanılarak, saha anketi verisi olmadan yapılmış bir projeksiyondur. Aşağıda, bu projeksiyonun güncel saha anketi verileriyle karşılaştırması sunulmaktadır.
Motografi Siyasal Araştırmalar merkezinin yukarıda sunulan tarihsel kıyaslama projeksiyonu, Temmuz 2026'da gerçekleştirilen güncel bir genel oy niyeti anketiyle sınanmıştır. Ankette, Özgür Özel'in olası bölünme sonrası kuracağı yeni parti için CHP'den ayrı bir soru yöneltilmiş ve seçmenin bu senaryoya verdiği tepki doğrudan ölçülmüştür. Bu, raporun 6.1-6.3 bölümlerindeki tarihsel analojiye dayalı tahminlerin, doğrudan saha verisiyle güncellenmesini sağlamaktadır.
Anket, 2 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Motografi Siyasal Araştırmalar merkezi tarafından derlenen güncel saha verilerine dayanmaktadır. Sonuçlar, seçmenin partilere yönelik genel oy niyetini yansıtmakta olup, kararsız ve yanıt vermeyen seçmenler "Diğer/Kararsız" kategorisinde toplanmıştır.
Güncel saha anketi bulguları, raporun 6.1-6.3 bölümlerinde sunulan tarihsel kıyaslama yöntemine dayalı projeksiyonla iki noktada örtüşmekte, bir noktada ise belirgin şekilde ayrışmaktadır:
Temmuz 2026 saha anketinin bölgesel kırılımı, Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde parti tercihlerinin ulusal ortalamadan belirgin şekilde farklılaştığını göstermektedir. Bu bölüm, aynı ankette toplanan bölgesel verileri karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Ayrıca bu turda ankete dahil edilen Milli Yol Partisi'nin ulusal düzeyde %0.3, Büyük Birlik Partisi'nin (BBP) ise %1.6 oy niyeti ölçtüğü, her iki partinin bölgesel dağılımının da aşağıdaki tabloda yer aldığı belirtilmelidir. BBP seçmen tabanının ağırlıklı olarak Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde yoğunlaştığı gözlemlenmektedir.
| Parti | Türkiye Geneli | Karadeniz Bölgesi | Anadolu Bölgesi |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %33.8 | %42.5 ▲ | %29.6 ▼ |
| CHP | %17.9 | %13.0 ▼ | %15.7 |
| MHP | %9.2 | %12.8 ▲ | %8.1 |
| DEM Parti | %8.3 | %2.1 ▼ | %18.7 ▲ |
| Özgür Özel'in Kuracağı Parti | %4.7 | %4.3 | %4.6 |
| İYİ Parti | %3.3 | %3.5 | %3.2 |
| Anahtar Parti | %2.7 | %2.2 | %2.9 |
| Yeniden Refah Partisi | %2.4 | %3.1 | %2.6 |
| Zafer Partisi | %1.8 | %2.4 | %1.5 |
| Büyük Birlik Partisi (BBP) | %1.6 | %1.9 | %1.4 |
| TİP | %1.3 | %0.8 | %1.6 |
| Milli Yol Partisi | %0.3 | %0.4 | %0.3 |
| Diğer / Kararsız | %12.7 | %11.2 | %10.0 |
Kaynak: Motografi Siyasal Araştırmalar Merkezi, Temmuz 2026 Genel Oy Niyeti Anketi (Bölgesel Kırılım)
Güncel saha anketi verileri ışığında, CHP'nin bölünme sonrası oy oranı %18-19 bandındaki önceki tahmine yakın, %17.9 düzeyinde ölçülmüştür. Özgür Özel'in kuracağı yeni partinin oy potansiyeli ise, tarihsel analoji yöntemiyle öngörülen %2 bandının belirgin şekilde üzerinde, %4.7 bandında ölçümlenmiştir.
Bu revizyon, saha anketi verisinin mevcut olduğu durumlarda, tarihsel kıyaslama yöntemine dayalı projeksiyonların yerini alması gerektiği ilkesiyle uyumludur. Motografi, bir sonraki raporunda bu anketin zaman içindeki seyrini izleyerek eğilimi güncelleyecektir.
2026 yılının ilk altı ayı, Türkiye siyasetinde önemli kırılmalara sahne olmuştur. Özellikle CHP'de yaşanan bölünme süreci, ana muhalefet partisinin hem Meclis içindeki hem de parti örgütündeki gücünü zayıflatmaktadır.
Ana Bulgular:
Siyasi Etkiler: CHP'deki bölünme, ana muhalefetin Meclis içindeki etkinliğini azaltacaktır. Güncel saha anketi, CHP'nin oy kaybının (%25.3'ten %17.9'a) tarihsel projeksiyonla uyumlu şekilde gerçekleştiğini, ancak Özgür Özel'in kuracağı yeni partinin seçim barajına tarihsel örneklerden (GP, DEVA) daha yakın bir potansiyelle yaklaşabileceğini göstermektedir. Bu durum, Millet İttifakı'nin toplam oy potansiyelini düşürürken, Türkiye siyasetindeki iki kutuplu yapıyı kısa vadede değiştirmeyecek, ancak CHP'nin ana muhalefet konumunu zayıflatacaktır. %12.7'lik kararsız seçmen kitlesi, önümüzdeki dönemde bu dengelerin değişebileceğine işaret etmektedir.